Foto: Printscreen
Kušlat je srednjovjekovni grad, nastao u 13. vijeku. Ovaj kulturno-istorijski spomenik se nalazi na ušću Jadra u Drinjaču, 15 kilometara južno od Zvornika, na jednoj okomitoj stijeni.
Kao značajan spomenik materijalne kulture svedoči nam o jednom prohujalom vremenu u kome je ljepotom svog izgleda, te snagom i čvrstinom bedema, simbolizovao moć i ugled svojih gospodara.
Putopisac Evlija Čelebija je zapisao: „To je okrugao kameni grad na obali rijeke Jadar, na jednoj litici koja se diže do neba… Čovjek se ne usuđuje da pogleda dole u udolinu, gdje rijeka tekući huči kao grmljavina“. Prema njegovim navodima u Kušlatu je postojala žitnica, oružnica, pet topova, te zapovjednik (dizidar) na 28 vojnika posade. Varoš je imala 120 kuća sa baštama, put kojim se do grada stiže uklesan je u kamenu, širine dva koraka, a ima 500 kamenih stepenica i kamenu ogradu sa obe strane. Stjena na kojoj je podignut grad je nagnuta i šiljasta kao jaje.
Ivo Andrić je zabilježio: „Kakav ste vi Bosanac kad ne znate za Kušlat. To vam je na onom dijelu starog puta koji od Zvornika vodi prema središnjoj Bosni, a poznat je i po tome što je tu sagrađena prva đžamija u Bosni.“
Grad je napušten nešto prije 1833. godine.
Ukupna dužina staze do Kušlat džamije je 734 metra, a dio od 284 metra će se prelaziti postojećim stepenicama koje su uklesane u kamenu u vrijeme gradnje džamije u 15 stoljeću.
Graditeljsko umijeće da džamija ukrasi vertikalnu stijenu, i skladne dimenzije koje su je sjedinile sa liticom i zelenilom, izazivaju divljenje onih koji je gledaju odozdo sa glavnog puta Konjević Polje-Zvornik, kao što bez daha ostavlja pogled odozgo na Jadar i Drinjaču, koji se spajaju upravo ispod lokaliteta džamije, ukrašeni kanjonskim šumovitim stranama te dvije zelene rijeke
Džamija Kušlat je u prošlosti bila mjesto okupljanja znamenite uleme iz raznih krajeva svijeta. Na skupovima su održavana predavanja, dersovi i rasprave o raznim teološkim i drugim pitanjima. Takođe je postojala tradicija okupljanja sufija sa ovog područja. Tu tradiciju je do 1992. godine održavao šejh Mehmed ef. Hafizović i to upravo krajem mjeseca augusta. Na ovom lokalitetu su bili i skupovi na kojim su se učile kišne dove u periodima sušnih sezona
(Balans)