Foto: ANU
Prepoznatljivost i važnost akademika Mirka Pejanovića potvrđene su
u različitim društvenim i akademskim sredinama. Ono što je najvažnije jeste da je uvijek bio na
pravoj strani historije- istakao je akademik Muris Čičić, predsjednik Akademije nauka i umjetnosti
Bosne i Hercegovine, otvarajući okrugli sto povodom 80 godina života i 40 godina naučno-
istraživačkog i nastavno-pedagoškog rada akademika Mirka Pejanovića.
U organizaciji Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, skup je okupio 29 učesnika iz
zemlje i inostranstva, koji su kroz svoje naučne priloge i diskusije sagledali višedecenijski doprinos akademika Pejanovića razvoju političkih nauka, ali i njegovu ulogu u ključnim društvenim i političkim procesima u Bosni i Hercegovini. Skup su moderirali: akademik Miodrag Simović,
akademkinja Adila Pašalić Kreso, dopisni član ANUBiH prof. dr. Husnija Kamberović i dopisni član ANUBIH prof. dr. Mile Babić.
Dopisni član ANUBiH, prof. dr. Husnija Kamberović, naglasio je da je naučni opus akademika
Pejanovića posebno značajan za razumijevanje državnosti Bosne i Hercegovine, ističući njegova
istraživanja o historijskoj ulozi i značaju ZAVNOBiH-a kao temelja savremene
bosanskohercegovačke države.
Akademik Pejanović je obnašao sve rukovodeće dužnosti na Fakultetu političkih nauka u Sarajevu –
od šefa Odsjeka za politologiju do dekana Fakulteta. Bio je direktor Centra za razvoj lokalne i
regionalne samouprave pri Fakultetu, te voditelj istoimenog centra pri ANUBiH. Rukovodio je s pet
odsjeka i hiljade studenata. Vodio je računa ne samo o unapređivanju nastavnog procesa već i o
obnovi u ratu dobrim dijelom devastirane zgrade fakulteta. Za vrijeme njegovog mandata Fakultet
je, i njegovom zaslugom kao dekana, po prvi put dobio akademika (danas ih ima četvoricu članova
ANUBiH – dvojicu umirovljenih i dvojicu aktivnih profesora). Obavljao je i dužnost prorektora
Univerziteta u Sarajevu.
Dekan Fakulteta političkih nauka Univerziteta u Sarajevu, prof. dr. Sead Turčalo, ocijenio je da se
Pejanovićev životni i naučni opus može čitati kao svojevrsna hronologija razvoja političke nauke u
Bosni i Hercegovini, naglašavajući jedinstvenu sposobnost povezivanja teorijskog znanja s
konkretnim društvenim i političkim procesima.
Prisutnima se obratila i prof. dr. Dušanka Bošković, ministrica za nauku, visoko obrazovanje i
mlade Kantona Sarajevo ističući važnost uloge Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine i
naučnog rada akademika:
„Meni je posebno drago što Akademija na ovaj način ima običaj da obilježi značajne godišnjice iz
života akademika, ali ujedno i osvrt na njihov naučno-istraživački, nastavnički i društveni rad, čime
se pokazuje uloga i značaj ove institucije za razvoj našeg bosanskohercegovačkog društva.“
Na skup su došli i profesori iz Italije i Engleske, među njima i prof. dr. Stefano Bianchini, koji je
podsjetio na ključna djela akademika Pejanovića i njegova zapažanja o neriješenom pitanju punog
suvereniteta BiH nakon 2010. godine, uz naglasak na potrebu ubrzane izgradnje ekonomskih i
političkih standarda za pristupanje EU.
Prof. dr. Neven Anđelić ukazao je na vrijednosnu dimenziju Pejanovićevog rada, ističući da su
„principi ZAVNOBiH-a i antifašizma, koje akademik Pejanović dosljedno afirmira, utemeljeni na
univerzalnim vrijednostima ljudskih prava i demokratskog društva.“
O Pejanovićevom naučnom i ljudskom profilu govorio je i prof. dr. Slaviša Orlović sa Fakulteta
političkih nauka u Beogradu, ističući da je riječ o „upornom, sistematičnom i pažljivom istraživaču“,
ali i intelektualcu čiji rad svjedoči „trijumfu ljudskosti“ u složenim historijskim okolnostima.
Kazavši da je „Mirko Pejanović zadržao ortopediju uspravnog hoda – reaguje na vrijeme a ne kao
naknadna pamet. Ostao je posvećen svojoj državi Bosni i Hercegovini i njenom glavnom gradu
Sarajevu nad kojim su kroz čitavu istoriju nadvijali pohodi i nadmetale velike imperije – Otomanska
i Austro-ugarska i regionalni pretendenti i njihove senke. U jednoj ovakvoj intelektualnoj biografiji
sadržana je sva uzburkanost istorijskih događaja od entuzijastičnog suživota u SFRJ, Zlatnog doba u
BiH preko rata i raspada države do njenih novih početaka i novih perspektiva.
Povodom jubileja, Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine objavila je Zbornik radova čiji
je urednik akademik Ivan Cvitković, koji zbog bolesti nije prisustvovao skupu, ali je u pisanoj izjavi
istakao da Pejanovićev četrdesetogodišnji naučni i nastavno-pedagoški rad, kao i njegov društveni
angažman, predstavljaju izuzetan doprinos afirmaciji nauke i vrijednosti ZAVNOBiH-a, uz
naglašenu ličnu dosljednost u odbrani i izgradnji države.
Zahvaljujući se učesnicima, akademik Mirko Pejanović istakao je značaj naučnog podmlatka i
kontinuiranog istraživačkog rada, podsjećajući na princip koji je oblikovao njegov akademski put:
„Sve što istražiš, sve što napišeš, gledaj da objaviš, tako mi je govorio moj mentor prof. dr. Omer
Ibrahimagić, a to govorim i svojim studentima i doktorantima.“ Posebno je naglasio da bez razvoja
novih generacija istraživača nema ni dugoročne perspektive nauke i visokog obrazovanja.
Obilježavanje ovog jubileja još jednom je potvrdilo da život i rad akademika Mirka Pejanovića
predstavljaju jedinstveno svjedočanstvo spoja nauke, obrazovanja i društvene odgovornosti u
savremenoj Bosni i Hercegovini.
Okrugli sto posvećen četrdesetogodišnjem naučno-istraživačkom radu i osamdesetoj godini života
akademika Mirka Pejanovića dostupno je na YT kanalu Akademije nauka i umjetnosti Bosne i
Hercegovine.
Akademik Mirko Pejanović (1946, Matijevići, općina Kladanj) redovni je član Akademije nauka i
umjetnosti Bosne i Hercegovine i njen potpredsjednik. Diplomirao, magistrirao i doktorirao je na
Fakultetu političkih nauka Univerziteta u Sarajevu, gdje je ostvario i cjelokupnu univerzitetsku
karijeru, uključujući funkcije dekana i prorektora, te stekao zvanje profesora emeritusa.
Njegov naučno-istraživački rad obuhvata ključne oblasti političkih nauka, posebno državnost Bosne
i Hercegovine, lokalnu i regionalnu samoupravu, te politički pluralizam. Autor je i koautor brojnih
knjiga i naučnih radova, a dao je značajan doprinos razvoju institucionalnih rješenja u oblasti
lokalne samouprave u Bosni i Hercegovini.
Pored akademske karijere, aktivno je učestvovao u društvenom i političkom životu zemlje,
uključujući mandat člana Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine tokom ratnog perioda, te osnivanje i vođenje Srpskog građanskog vijeća. Dobitnik je više priznanja za naučni i društveni
doprinos, uključujući Šestoaprilsku nagradu Grada Sarajeva.
(ANU)