Iranski državni mediji zvanično su potvrdili da će petodnevna ceremonija ispraćaja i dženaza ubijenog vrhovnog vođe Alija Hamneija započeti 4. jula u Teheranu, a završiti ukopom 9. jula u sjeveroistočnom svetom gradu Mašhadu.
Objava datuma dženaze, koja stiže putem iranskih izvora iz Dubaija, dolazi nakon višemjesečne odgode uzrokovane ratnim stanjem u zemlji.
Raspored petodnevne ceremonije
Prema zvaničnom protokolu, dženaza i komemoracije odvijat će se u nekoliko ključnih faza:
- 4. i 5. juli: Ceremonije oproštaja u molitvenoj dvorani Imama Homeinija u Teheranu.
- 6. juli: Velika pogrebna povorka na ulicama glavnog grada.
- 7. juli: Nastavak pogrebne povorke u svetom gradu Komu.
- 9. juli: Završna procesija i ukop u svetilištu Imama Reze u Mašhadu.
Kraj ere duže od tri decenije
Ali Hamnei je ubijen 28. februara 2026. godine u zajedničkim zračnim udarima Sjedinjenih Američkih Država i Izraela na Iran. Njegova smrt označila je kraj vladavine koja je trajala više od 35 godina.
Hamnei je došao na čelo države 1989. godine, naslijedivši Ruhollaha Khomeinija, vođu Islamske revolucije. Tokom svoje dugogodišnje vladavine učvrstio je teokratski sistem, proširio utjecaj šiitskog klera i transformisao Revolucionarnu gardu (IRGC) u centralni stub iranske države i ekonomije.
Pod njegovim vodstvom, Iran je izgradio snažnu regionalnu mrežu paravojnih formacija i saveznika, poznatu kao “Osovina otpora”.
Sukob i diplomatski napori
Napetosti oko iranskog nuklearnog programa kulminirale su početkom 2025. godine masovnim napadima na nuklearna postrojenja unutar Irana. Nakon Hamneijevog ubistva krajem februara, u zemlji je proglašeno vanredno stanje, zbog čega je dženaza prolongirana uprkos islamskim običajima koji nalažu brz ukop.
Situacija se stabilizovala nakon što je 8. aprila, uz posredovanje Pakistana, stupio na snagu prekid vatre. Objava datuma sahrane poklapa se s intenzivnim diplomatskim naporima i najavama o skorom potpisivanju mirovnog sporazuma između SAD-a i Teherana.
Vlast u Iranu je nakon Hamneijeve smrti preuzeo Vrhovni savjet, a za novog vrhovnog vođu imenovan je njegov sin, Modžtaba Hamnei.
(Balans)